2816904-kouzini

Ο ρόλος του θυμού στη ζωή μας

Tue, 26 Nov 2024 15:32:33 GMT

Για κάποιους ο θυμός είναι ένα προβληματικό συναίσθημα γιατί παρουσιάζεται συχνότερα από το κανονικό στην καθημερινότητά τους. Ενώ για κάποιους άλλους αποτελεί πρόβλημα, γιατί απουσιάζει εντελώς από τη ζωή τους. Ωστόσο, είναι ένα φυσιολογικό, χρήσιμο και απαραίτητο συναίσθημα του ανθρώπου.

Σίγουρα, θα υπάρχουν φορές που έχετε νιώσει ένα ανεξέλεγκτο κύμα θυμού, πιστεύοντας ότι κάποιος σας αδικεί ή σας εκμεταλλεύεται. Όταν θυμώνουμε, το σώμα μας προετοιμάζεται για άμυνα ή επίθεση, ενώ οι σκέψεις για εκδίκηση μονοπωλούν το μυαλό μας. Μας καταβάλλει αγωνία ώστε να δικαιωθούμε ή σκεφτόμαστε πόσο άδικα μας συμπεριφέρθηκαν. Ο θυμός συνοδεύεται από αλλαγές στον τρόπο που σκεφτόμαστε , στη συμπεριφορά μας και στον τρόπο αντιδρά το σώμα μας.

Για να καταλάβετε τι συμβαίνει όταν θυμώνετε, προσπαθείστε να θυμηθείτε την τελευταία φορά που θυμώσατε. Όταν ο θυμός σας κορυφώθηκε ποιες σκέψεις περνούσαν από το μυαλό σας; Τι αισθανθήκατε εκείνη τη στιγμή; Τι νώθετε στο σώμα σας; Και πώς συμπεριφερθήκατε;

Σκέψεις: Οι άλλοι προσπαθούν να με εκμεταλλευτούν, Κάποιοι έχουν παραβεί τους κανόνες, Οι άλλοι με αδικούν, οι άλλοι είναι κακοπροαίρετοι μαζί μου.

Συναισθήματα: θυμός, οργή, εκνευρισμός

Σωματικά συμπτώματα: ταχυπαλμία, αύξηση της πίεσης, σγίξιμο μυών

Συμπεριφορά: επίθεση, άμυνα, αποχώρηση ( τιμωρία ή προφύλαξη)

Κάποιες καλές προτάσεις για την αποτελεσματική διαχείριση του θυμού είναι:

Συνειδητοποιείστε τα πρώτα σημάδια του θυμού σας (που μπορεί να είναι διαφορετικά για τον καθένα από εμάς).

Εκφράστε τα συναισθήματά σας χωρίς να κατηγορείτε το άλλο άτομο.

Σχεδιάστε εκ των προτέρων πώς να αντιμετωπίσετε δύσκολες καταστάσεις.

Πάρτε βαθιές ανάσες για να μείνετε εστιασμένοι στο παρόν.

Παρατηρήστε αρνητικές σκέψεις που πυροδοτούν τον εκνευρισμό σας.

Ζητήστε βοήθεια αν δυσκολεύεστε.

Κάντε μια μικρή διακοπή όταν η κατάσταση αρχίζει να κλιμακώνεται. Ενημερώστε τον συνομιλητή σας ότι θα θέλατε να συνεχίσετε τη συζήτηση όταν εσείς ή και οι δυο σας θα έχετε ηρεμήσει.

Το πένθος και τα στάδια διεργασίας

Wed, 19 Jun 2024 08:35:12 GMT

Το πένθος, είναι μια φυσική διαδικασία που ακολουθεί το θάνατο. Αφορά την περίοδο που περνάμε προσπαθώντας να προσαρμοστούμε στην απώλεια. Δεν υπάρχει κάποιο προκαθορισμένο χρονικό όριο ή σωστός και λανθασμένος τρόπος να βιώσουμε το πένθος. Ο καθένας βρίσκει τον προσωπικό του τρόπο να διαχειριστεί και να ανταπεξέλθει στην πολύπλοκη αυτή, πανανθρώπινη πρόκληση.

Οι άνθρωποι συνήθως περνάμε διάφορα στάδια πένθους, πιο χαρακτηριστικά από τα οποία είναι το αρχικό σοκ της απώλειας, το στάδιο άρνησης, το στάδιο της διαπραγμάτευσης του ‘τι άλλο θα μπορούσε να έχει γίνει, αν..’ και το στάδιο του θυμού, έως ότου να φτάσουμε στην αποδοχή του γεγονότος.

Κατά τη διάρκεια των σταδίων αυτών, βιώνουμε ποικίλα έντονα συναισθήματα, όπως πόνο, θλίψη, θυμό, ενοχή, νωθρότητα, αίσθημα κενού-μουδιάσματος, αναπόληση, αδυναμία-ασημαντότητα, μοναξιά, απόγνωση.

Συχνά, χρειάζεται να ‘ανακατασκευάσουμε’ το νόημα που δίνουμε στη ζωή μας, να επανεξετάσουμε τις αξίες μας, να δημιουργήσουμε νέες συνδέσεις και συνοχή στην προσωπικότητά μας, που ‘αναπροσαρμόζεται’ στα νέα δεδομένα.

Ο κάθε άνθρωπος αντιδρά διαφορετικά στον θάνατο και υιοθετεί τους προσωπικούς τους μηχανισμούς άμυνας για να πενθήσει. Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ξεπεράσουν από μόνοι τους μια απώλεια με το πέρασμα του χρόνου αν έχουν ένα υποστηρικτικό περιβάλλον και υγιείς συνήθειες. Μπορεί να χρειαστεί μερικούς μήνες ή και χρόνο για να συμβιβαστεί κάποιος με μια απώλεια ασθενών με ανίατες αρρώστιες, ενώ μέσα από αυτά τα στάδια περνάμε και σε άλλες φάσεις της ζωής μας που χαρακτηρίζονται από αρνητικούς παράγοντες, όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου μας προσώπου ή ένας χωρισμός, οτιδήποτε συνοδεύεται από απώλεια.

Τα πέντε στάδια του πένθους περιγράφουν την προσπάθεια του πενθούντα να διεργαστεί το πένθος του.

Άρνηση

Είναι το πρώτο στάδιο πένθους, όπου το άτομο που πενθεί δεν μπορεί να δεχτεί ότι αυτή η κατάσταση συμβαίνει στον ίδιο, ότι δηλαδή είναι πραγματικό γεγονός, ενώ αρνείται την ύπαρξη του τέλους. Πρόκειται για μία προσωρινή ψυχολογική αντίδραση, έναν αμυντικό μηχανισμό που επιτρέπει τη μείωση της έντονης αρχικής φάσης του πόνου.

Θυμός

Η άρνηση της πραγματικότητας, η άρνηση της αλήθειας δίνει τη θέση της σταδιακά μέσα από την υποχώρησή της σε αυτό που συμβαίνει πραγματικά, σε αυτό που είναι γεγονός. Κάνει την εμφάνισή του ο έντονος ψυχικός πόνος, που όμως δεν είναι εύκολο να γίνει αποδεκτός και κατανοητός. Έτσι λοιπόν το άτομο προτιμά να βιώσει το συναίσθημα του θυμού.

Διαπραγμάτευση

Το άτομο που πενθεί αναρωτιέται τι θα μπορούσε να είχε κάνει για να αποτρέψει την απώλεια του αγαπημένου του προσώπου, ή ακόμη και την δική του πιθανή απώλεια. Συνήθως ο θυμός που ένιωθε στο προηγούμενο στάδιο αρχίζει και εσωστρέφεται, δημιουργώντας ως αντίδραση τις ενοχές και τις τύψεις για το τι έκανε ή δεν έκανε. Αρχίζει και διαπραγματεύεται.

Κατάθλιψη

Το άτομο που πενθεί αρχίζει και συνειδητοποιεί σοβαρά την απώλεια, έρχεται σε επαφή με τα συναισθήματα της θλίψης, του πόνου, της αβεβαιότητας και του φόβου, της στενοχώριας. Αυτό είναι το στάδιο που ξεκινάει η συνειδητοποίηση της σοβαρότητας της απώλειας, όπου και η αναγνώρισή της συνάδει με τη φάση της κατάθλιψης.

Αποδοχή

Συνήθως ο πενθών με το πέρασμα του χρόνου αναβιώνει όλες εκείνες τις κοινές αναμνήσεις, έτσι ώστε να μπορέσει να κάνει την αποδοχή του, να αποδεχτεί δηλαδή ότι όλα όσα έχει βιώσει με το άτομο που έχει φύγει από τη ζωή του.

Κάποιοι που μπορεί να παλεύετε με το πένθος για μεγαλύτερες χρονικές περιόδους και να αισθάνεστε αδύναμοι να συνεχίσετε την καθημερινότητά τους. Δηλ βιώνετε πολύ έντονο ή περιπεπλεγμένο πένθος.
Απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας ώστε να επεξεργαστείτε αυτά τα ζητήματα

Τι ρόλο έχουν τα όρια στη ζωή μας;

Wed, 19 Jun 2024 08:18:21 GMT

Υπάρχουν φορές που όλοι έχουμε ταυτίσει τη θέσπιση ορίων με κάτι αρνητικό. Δυσκολευόμαστε ή φοβόμαστε να θέσουμε τα όρια μας επειδή πιστεύουμε ότι δεν θα είμαστε αρεστοί στους άλλους. Αυτό μας γεμίζει με αισθήματα ενοχής, ντροπής και φόβου. Μπορεί να φοβόμαστε ότι θα πληγώσουμε τους άλλους ή ότι θα συγκρουστούμε μαζί τους. Από τη μία, αυτός μπορεί να είναι ο τρόπος που έχουμε μάθει να λειτουργούμε από όταν ήμαστε παιδιά, όταν δεν υπήρχαν σαφή και ξεκάθαρα όρια. Όμως, δείχνει τη δυσκολία οριοθέτησης σε οποιαδήποτε περίσταση και την έλλειψη κατανόησης της άλλης πλευράς, προκειμένου να γίνουμε αποδεκτοί από τον άλλον με τους δικούς του "όρους".

Η σαφής και ξεκάθαρη οριοθέτηση δεν είναι μια εγωιστική διαδικασία αλλά στοχεύει στην διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ του εαυτού και της διαθεσιμότητας μας απέναντι στους άλλους. Σημαίνει ότι σέβομαι τον εαυτό μου και ακούω όσα έχει να μου πει ο συνομιλητής μου, χωρίς απαραίτητα να υπάρχει η ανάγκη αποδοχής. Σ' αυτήν την παγίδα πέφτουμε οι περισσότεροι, φοβούμενοι την απόρριψη από τον άλλον. Όσο χρειαζόμαστε την αποδοχή και την επιβεβαίωση των άλλων για να αυτοπορσδιοριστούμε, τόσο δυσκολευόμαστε να βάλουμε τα όρια μας.

Με απλά λόγια, οριοθετώ δε σημαίνει απομάκρυνση, δεν σημαίνει αποξένωση. Σημαίνει ότι ξεκαθαρίζω στον άλλον μέχρι ποιο σημείο μπορεί να παρεμβαίνει σε τομείς της ζωής μου και να με επηρεάζει. Τα πάντα, λοιπόν, πηγάζουν από εμάς. Αν δεν είμαστε εμείς καλά με τον εαυτό μας, πώς μπορούμε να είμαστε με τους άλλους γύρω μας;

Όταν αρνηθούμε κάτι σε κάποιον, είναι πολύ πιθανό να θυμώσει. Τότε, εμείς αισθανόμαστε ενοχές που τον απογοητεύσαμε, νιώθουμε υπεύθυνοι για το συναίσθημα που βίωσε (θυμός, θλίψη, απογοήτευση). Έτσι, καταλήγουμε να δεχτούμε και να πούμε το "ναι". Ουσιαστικά, με αυτόν τον τρόπο αναλαμβάνουμε την ευθύνη για τη στενοχώρια του άλλου και θεωρούμε ότι εμείς φταίμε για το πώς νιώθει. Στην πραγματικότητα, όμως αυτό δεν ισχύει. Τα συναισθήματα των άλλων δεν εξαρτώνται από εμάς και δεν μπορούμε να τα τροποποιήσουμε, καθώς ο καθένας είναι υπεύθυνος για τα δικά του συναισθήματα. Το μοναδικό άτομο που είναι υπεύθυνο για τα συναισθήματα του είμαστε μόνο εμείς οι ίδιοι.

Συνεπώς, κάθε ανθρώπινη σχέση έχει ανάγκη τα όρια, ώστε να μπορέσει ο καθένας μας ξεχωριστά να σεβαστεί τον εαυτό του και να ξέρει ποιος είναι απέναντι στους άλλους. Μπορεί να σας φαντάζει δύσκολη μια τέτοια υπόθεση, όμως, πίστεψε με, θα είναι πολύ πιο εύκολη όταν τεθούν οι βάσεις ενός εποικοδομητικού διαλόγου και αμοιβαίου συμβιβασμού.

Διαταραχή κοινωνικού άγχους ή κοινωνική φοβία

Wed, 19 Jun 2024 07:14:36 GMT

Σίγουρα όλοι έχουμε ακούσει για άτομα που φοβούνται να μιλήσουν μπροστά σε κοινό, σε άτομα κύρους ή για άλλους που δυσκολεύονται να κάνουν μια γνωριμία ή να δώσουν μια συνέντευξη για δουλειά. Κάτι τέτοιο, στους περισσότερους φαντάζει τρομακτικό και αναπόφευκτα θα το απέφευγαν, σε άλλους όμως είναι η δεύτερη φύση τους και απολαμβάνουν τέτοιου είδους κοινωνικές συναναστροφές. Τί γίνεται όμως στην πρώτη περίπτωση, τότε που η συναισθηματική δυσφορία φτάνει στα όρια της διαταραχής κοινωνικού άγχους επηρεάζοντας την καθημερινότητα του ατόμου;

Αρχικά, η κοινωνική φοβία είναι ένας υπερβολικά έντονος φόβος του ατόμου σε κοινωνικές καταστάσεις καθώς πιστεύει ότι γίνεται αντικείμενο παρατήρησης από τρίτους και μπορεί να αξιολογηθεί ή φοβάται ότι θα φανεί το άγχος του ή θα συμπεριφερθεί με τρόπο που θα ντροπιαστεί.

Είναι διάχυτος ο φόβος του ατόμου ότι θα ντροπιαστεί, θα γελοιοποιηθεί ή θα απορριφθεί επειδή πιστεύει ότι θα φανεί " αδέξιος", " χαζός", "αντιπαθής" ( επίδοση ατόμου), ή επειδή φοβάται μήπως αποκαλυφθεί το άγχος του στους τρίτους και έτσι κοκκινίζει, ιδρώνει, βαριανασαίνει, τραυλίζει, οπότε οι άλλοι θα τον θεωρήσουν αδύνατο και παράξενο. Ο φόβος αυτός αποδίδεται στη πεποίθηση του ατόμου ότι οι άλλοι επικεντρώνονται στο πρόσωπο του και αποτελεί αντικείμενο εξονυχιστικής παρατήρησης.

Αν και μοιάζει με τη συστολή, τα άτομα με διαταραχή κοινωνικού άγχους αποφεύγουν καταστάσεις που αισθάνονται λιγότερο άνετα και βιώνουν τα συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα σε σχέση με τα ντροπαλά άτομα, π.χ τα ντροπαλά άτομα δεν αποφεύγουν μια κοινωνική κατάσταση ενώ τα άτομα με κοινωνική φοβία είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα την αποφύγουν.

Επίσης, τα άτομα με διαταραχή κοινωνικού άγχους είναι δυσανάλογα νευρικά από ότι συνήθως σε κοινωνικές καταστάσεις και έχουν υπερβολικό άγχος ότι θα ρεζιλευτούν ή ότι θα κριθούν, ακόμα και όταν δεν υπάρχει καμία ένδειξη γι' αυτό. Τα συμπτώματα που πυροδοτούνται σε μια τέτοια κατάσταση είναι έντονη ανησυχία, ζαλάδα, τάση για εμετό, αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό ( "δεν θα τα καταφέρω, θα φανεί ότι κοκκινίζω, θα φανώ χαζός, θα εκτεθώ") και συναισθήματα όπως δυσφορία, θυμό, απογοήτευση. Ως αποτέλεσμα, ακολουθούν τα συμπτώματα της συμπεριφοράς, όπως η αποφυγή αυτών των καταστάσεων ώστε να νιώσουν ασφαλείς, η απουσία βλεμματικής επαφής, η δυσκολία στην ομιλία κ.ά. Οι άνθρωποι με διαταραχή κοινωνικού άγχους συνήθως γνωρίζουν ότι η ανησυχία τους είναι παράλογη. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, η ανησυχία επιμένει με αποτέλεσμα να περιορίζουν τις κοινωνικές συναναστροφές και έτσι να μην μπορούν να διατηρήσουν σταθερές διαπροσωπικές σχέσεις. Επίσης, όταν είναι υποχρεωμένοι να βρίσκονται σε χώρο με άλλα άτομα, μένουν σιωπηλοί ή προτιμούν να τους συνοδεύει ένα οικείο άτομο με το οποίο αισθάνονται ασφάλεια.

Επιπλέον, ένα άτομο με διαταραχή κοινωνικού άγχους ίσως δυσκολευτεί να συστήσει τον εαυτό του σε άγνωστους ανθρώπους, να παραγγείλει σε ένα εστιατόριο, να εισέλθει σε χώρο όπου έχουν ήδη καθίσει οι άνθρωποι, να ξεκινήσει μια συζήτηση, να γράψει και παρουσιάσει μπροστά σε τρίτους ή να χρησιμοποιήσει τις δημόσιες τουαλέτες.

Υπάρχουν πολλές μορφές ψυχοθεραπείας για την αντιμετώπιση της διαταραχής κοινωνικού άγχους ( συστημική, ψυχοδυναμική κ.ά). Η γνωστική συμπεριφορική ψυχοθεραπεία έχει αποδειχθεί βραχυπρόθεσμα η πιο αποτελεσματική μορφή θεραπείας. Σε γνωστικό επίπεδο, βοηθά το άτομο να σπάσει τον φαύλο κύκλο του άγχους, αναγνωρίζοντας και τροποποιώντας τον διαστρεβλωμένο τρόπο σκέψης που έχει εγκαταστήσει όλο αυτόν τον καιρό συντηρώντας την διαταραχή κοινωνικού άγχους. Χρησιμοποιώντας συμπεριφορικές τεχνικές βοηθά το άτομο να εκτεθεί σταδιακά σε αυτό που του προκαλεί φόβο, μαθαίνοντας να το διαχειρίζεται και να το αντιμετωπίζει με εναλλακτικούς τρόπους. Τέλος, μέσω της θεραπείας το άτομο ανακαλύπτει από πού πηγάζει το άγχος του και σταδιακά ενισχύει την αυτοεικόνα.